Vergi sisteminde köklü değişiklik: Basit usul kalkıyor, gerçek usule geçiliyor

Türkiye’de milyonlarca esnafı ilgilendiren yeni vergi düzenlemesi Resmî Gazete’de yayımlandı. Karara göre büyükşehirlerdeki 30 bin nüfusun üzerindeki ilçelerde faaliyet gösteren esnaflar artık basit usul yerine gerçek usulde vergilendirilecek. Düzenleme 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girecek.

1 milyon esnafı ilgilendiriyor

Türkiye’de yaklaşık 3 milyon vergi mükellefi bulunuyor. Bunların yaklaşık 1 milyonu basit usulden yararlanıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte önemli bir kesim artık bu avantajı kaybederek gerçek usule tabi olacak.

Kimler gerçek usule geçecek?

Düzenleme kapsamında:

• Emtia üretimi ve satışı yapanlar,

• İnşaat işleriyle uğraşanlar,

• Motorlu taşıt bakım-onarım hizmeti verenler,

• Lokanta, kafe ve benzeri işletmeleri işletenler,

• Eğlence ve dinlenme yerleri işletenler,

• Şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar,

gerçek usulde vergilendirilecek. Böylece taksicilerden minibüsçülere, tamircilerden kuyumculara kadar geniş bir kesim etkilenecek.

Basit usul ve gerçek usul arasındaki fark

• Basit usulde defter tutma, KDV ödeme, geçici vergi beyanı verme gibi yükümlülükler bulunmuyordu. Esnaflar sadece ticari kazançları üzerinden basit vergi ödüyorlardı.

• Gerçek usulde ise KDV, gelir vergisi, stopaj ve geçici vergi ödeniyor. Ayrıca tüm gelir ve giderler kayıt altına alınmak zorunda.

Gerçek usulün avantajları

Her ne kadar yükümlülükleri daha fazla olsa da gerçek usul, bazı avantajlar da sunuyor. Esnaf, giderlerini belgeleyerek vergi matrahını düşürebiliyor. Ayrıca düzenli kayıt tutulduğu için işletmenin mali yapısı daha net görünüyor ve bankalardan kredi alırken kolaylık sağlanabiliyor.

Ancak detaylı defter ve raporlama zorunluluğu nedeniyle muhasebe masraflarında artış yaşanabileceği belirtiliyor.

1 Ocak 2026’da başlıyor

Yeni sistem 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girecek. Bu tarihten itibaren kapsam dahilindeki esnaflar, kazançlarını defter tutarak ve belgelerle destekleyerek beyan etmek zorunda kalacak.