Orta Doğu’daki dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde, İsrail basınında ve güvenlik çevrelerinde Türkiye’nin dış politikası ile savunma kapasitesine ilişkin değerlendirmeler öne çıktı. Analizlerde, Türkiye’nin son yıllarda artan bölgesel etkisinin İsrail’de yakından takip edildiği ifade edildi.
Türkiye’nin artan bölgesel etkisi gündemde
İsrail Başbakanlığı, Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’nda görev yapmış bazı eski yetkililerin açıklamalarında, Türkiye’nin diplomatik girişimleri, askeri kapasitesi ve bölgesel nüfuzunun İsrail’in güvenlik ve dış politika gündeminde önemli bir yer tuttuğu belirtildi.
Değerlendirmelerde ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki temasların İsrail’de dikkatle izlendiği ve bu diyaloğun Tel Aviv’in bölgesel strateji değerlendirmelerinde yer aldığı kaydedildi.
“Arkadan bıçaklanma” benzetmesi dikkat çekti
The Jerusalem Post yazarı Avi Benayahu, Trump yönetiminin Türkiye ile ekonomik ve ticari ilişkilerini geliştirme çabalarının İsrail’de yakından takip edildiğini ifade etti.
Analizde, İsrail’de görev yapmış bazı eski üst düzey yetkililerin Trump’ın Erdoğan ile yürüttüğü diyaloğa yönelik eleştirilerine yer verildi. Söz konusu değerlendirmelerde, “arkadan bıçaklanma” benzetmesinin kullanıldığı aktarıldı.
Ayrıca, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İranlı yetkililerle yaptığı temaslar ile Trump yönetiminin Türkiye politikasının birlikte değerlendirildiği ve Washington’ın bölgeye yönelik yaklaşımının İsrail’de farklı yorumlara yol açtığı belirtildi.
Geçmiş Türkiye-İsrail ilişkileri hatırlatıldı
İsrail’de askeri ve istihbarat kurumlarında görev yapmış bazı eski yetkililer, Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin geçmişte savunma, güvenlik ve turizm alanlarında daha yoğun iş birliğiyle yürütüldüğünü ifade etti.
Değerlendirmelerde, iki ülke arasında ortak askeri tatbikatların düzenlendiği, savunma sanayisinde çeşitli projelerin hayata geçirildiği ve turizm ile sivil havacılık alanındaki ilişkilerin daha yoğun olduğu hatırlatıldı.
Analizlerde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dış politikası, Türkiye’nin bölgesel etkisi ve Kudüs konusundaki söylemleri ele alınırken; Türkiye’nin artan askeri, diplomatik ve stratejik kapasitesinin İsrail’de güvenlik çevreleri tarafından dikkatle değerlendirildiği vurgulandı.
Jeopolitik konum ve bölgesel ilişkiler izleniyor
İsrail basınındaki değerlendirmelerde, Türkiye’nin jeopolitik konumu, Boğazlar üzerindeki kontrolü ve İran, Irak ile Suriye’ye komşu olmasının bölgesel etkisini artıran temel unsurlar arasında gösterildiği ifade edildi.
Suriye’deki gelişmelerin ardından Türkiye’nin Lübnan üzerindeki olası etkisi, Katar ile ilişkileri, İran’la yürüttüğü temaslar ve Rusya ile Çin’le geliştirdiği iş birliklerinin İsrail’de yakından takip edildiği kaydedildi. Analizlerde, bölgedeki yeni diplomatik ve stratejik iş birliklerinin Tel Aviv açısından önemli bir gündem maddesi olduğu belirtildi.
Ayrıca, İran lideri Ali Hamaney’in cenaze törenine Mısır ve Suudi Arabistan temsilcilerinin katılımı gibi diplomatik gelişmelerin de İsrailli stratejistler tarafından dikkatle izlendiği aktarıldı.
Netanyahu yönetimine ilişkin değerlendirmeler
Analizlerde, İsrail’in içinde bulunduğu stratejik yalnızlık ve güvenlik kaygılarının hükümetin politikalarına yansıdığı yönünde yorumlara da yer verildi. Başbakan Benjamin Netanyahu’nun Gazze’deki çıkmazı aşma çabaları kapsamında atılan bazı adımların, Tel Aviv’in askeri ve diplomatik açıdan karşı karşıya olduğu baskıları gösterdiği değerlendirildi.
Bu çerçevede, Türkiye’nin bölgesel rolü ve dış politika hamlelerinin İsrail’de güvenlik ve dış politika çevreleri tarafından izlenmeye devam ettiği ifade edildi.
